Categorie archief: Wetenschap

Pieken in twee grote wielerronden

Pieken in twee opeenvolgende wielerronden: Tom Dumoulin en Steven Kruijswijk lieten in 2018 zien dat het prima kan. Wat is het geheim? Naar aanleiding van een bijeenkomst van de Vereniging voor Bewegingswetenschappen schreef ik erover in Sportgericht.

Coppi, Anquetil, Merckx, Hinault, Roche, Indurain, Pantani: slechts zeven renners is het dusver in de historie van het wielrennen gelukt om de dubbel Giro-Tour in eenzelfde jaar te winnen. In 2018 kwam Tom Dumoulin met twee keer een tweede plek heel dichtbij. Het was boven verwachting: de Limburger had nooit eerder twee rondes uitgereden en wilde de Tour vooral fietsen ‘om te leren’. Na de Giro reed de renner echter dusdanig sterk in Frankrijk, dat hij ook na afloop van de Tour zich the best of the rest mocht noemen.

Lees verder Pieken in twee grote wielerronden

Dopingbestrijding: een verloren zaak?

(Rob Sinclair [CC BY-SA 2.0], via Flickr)
Het blijven verwarrende tijden voor liefhebbers van een schone sport. Terwijl jaarlijks slechts een paar procent van alle atleten wordt betrapt op het gebruik van verboden middelen, geven topsporters zelf aan dat er aanzienlijk meer geslikt en gespoten wordt en blijven de dopingschandalen oppoppen. Werkt het systeem wel?

Bij de opening van het nieuwe academisch jaar nam Prof. Dr. Dr. Perikles Simon een opmerkelijk besluit. Hij, hoofd van de afdeling Sportgeneeskunde op de Johannes Gutenberg universiteit in Mainz, kapte per direct met het dopingonderzoek waar hij het afgelopen decennium zijn sporen in verdiend had. In de ‘Frankfurter Allgemeine’ liet Simon optekenen al langer gefrustreerd te zijn over de halfslachtigheid waarmee doping in de topsport bestreden werd. Maar dat hij nu jarenlang door wereldantidopingagentschap WADA en de wereldatletiekbond IAAF getraineerd was om zijn studie over het dopinggebruik in atleten te publiceren, dat was voor hem de druppel. Hier was voor de wetenschapper Simon duidelijk een grens gepasseerd, de grens om als onafhankelijk onderzoeker zijn werk te kunnen doen.

Want het ging niet zomaar om een onderzoekje. Simon en collega-wetenschappers van Duitse, Engelse en Amerikaanse universiteiten hadden betrouwbare cijfers vergaard over het ware dopinggebruik onder deelnemers aan de wereldkampioenschappen atletiek en aan de Pan-Arabische spelen in 2011. Dat deze studie een belangrijke graadmeter voor de effectiviteit van het huidige antidopingbeleid vormde, vond ook WADA: ze had het onderzoek niet voor niks gesubsidieerd. Ook de kwaliteit van de studie stond buiten kijf. De onderzoekers hadden bij hun inventarisatie  gebruik gemaakt van de ‘Randomized Response’ techniek, een methode die uitermate geschikt was om een eerlijk antwoord op een gevoelige vraag te krijgen, daar was de wetenschap het wel over eens. Geen wonder dus dat toen de studie twee jaar later helemaal uitgewerkt was, de wetenschappers bij het gerenommeerde Science aanklopten. Helaas voor Simon en zijn collega’s liet de redacteur al snel weten dat het onderwerp onvoldoende binnen het kader van zijn tijdschrift paste.

Lees verder op Blendle

Waar blijven de vrouwen toch?

Paula Radcliffe, wereldrecordhoudster op de marathon sinds 2003 (By Christian Petersen-Clausen [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons)
De magische grens van twee uur op de marathon komt steeds dichter in zicht. Alle pijlen zijn voorlopig gericht op een mannelijke loper die de barrière gaat doorbreken. Dit terwijl in 1992 door Amerikaanse wetenschappers werd voorspeld dat rond de eeuwwisseling vrouwen de mannen zouden hebben ingehaald op deze afstand. Waarom gaat het niet zo snel?

“Vrouwen zullen na 2000 net zo hard gaan lopen als de mannen.” Aldus kopte de NRC op 16 januari 1992. De aanleiding was een gepubliceerde brief van de fysiologen Brian Whipp en Susan Ward van de Universiteit van California in het gezaghebbende wetenschappelijke tijdschrift Nature. De Amerikanen kwamen tot deze conclusie nadat zij de ontwikkeling van ’s werelds beste tijden voor alle loopnummers bij de mannen en de vrouwen eens goed op een rij hadden gezet. Wat bleek: de snelheid van de rapste vrouwen nam dusdanig hard toe in vergelijking met die van de mannen, dat het een kwestie van tijd was tot de vrouwen de mannen voorbij zouden snellen. De marathon was daarbij het eerste aan de beurt: mocht de ontwikkeling van het wereldrecord zich in hetzelfde tempo blijven doorzetten, dan zouden in 1998 de snelste vrouw én de snelste man precies even lang over de 42 kilometer en 195 meter doen. Namelijk 2 uur, 1 minuut en 59 seconden.

Lees verder op Reporters Online

“Deze kinderen moeten meedoen”

Hoe goed sport ook voor de gezondheid mag zijn, de jeugd van tegenwoordig komt maar moeilijk in beweging. Maar hoe is dit voor kinderen voor wie bewegen sowieso al lastiger is omdat ze een beperking of chronische ziekte hebben? Vandaag wordt het eerste rapport over de landelijke prestaties van het beweeg- en zitgedrag van deze groep gelanceerd. Volgens initiatiefnemer Tim Takken zijn er nog veel obstakels.

Johan Cruyff, Esther Vergeer, Foppe de Haan, Bibian Mentel en Dirk Kuijt. Ze zagen het goed toen zij -ieder apart van elkaar- een stichting in het leven riepen om het kinderen met een beperking gemakkelijker te maken om te sporten. Want bewegen is voor deze kinderen een must, zegt Tim Takken, die als inspanningsfysioloog werkzaam is in het Wilhelmina kinderziekenhuis in Utrecht. “Het aantal wetenschappelijke studies is nog beperkt maar ze wijzen allemaal in dezelfde richting: lichamelijke activiteit verbetert ook bij kinderen met een beperking en chronische ziekte de kwaliteit van leven. Het zorgt voor een hogere mate van onafhankelijkheid en een betere gezondheid, niet alleen lichamelijk maar ook sociaal en emotioneel.”

Lees verder op Blendle

 

“Contador kon ik goed gebruiken om het probleem van besmet vlees aan te kaarten.”

Als gevolg van een positieve clenbuterol uitslag moest Alberto Contador zijn Tourzege van 2010 inleveren (By Hyku on Flickr [CC BY-SA 2.0], via Wikimedia Commons)
In plasjes van atleten die in 2008 aan de Olympische Spelen meededen, zijn sporen van clenbuterol gevonden. De atleten gaan vrijuit omdat volgens het Internationaal Olympisch Comité en wereldantidopingagentschap WADA het eten van vervuild vlees de waarschijnlijke oorzaak is. Toen in 2010 de Spaanse Tour de France winnaar Alberto Contador positief op het verboden middel testte, kwam dopingdeskundige Douwe de Boer met eenzelfde uitleg op de proppen maar kreeg de wielrenner alsnog een schorsing aan zijn broek. Hoe kijkt De Boer tegen de kwestie aan?

“Wat het IOC en WADA nu eigenlijk doen, is dat ze een afkapwaarde voor clenbuterol hanteren. Formeel is die er niet, elke molecuul clenbuterol in de urine van een sporter is er officieel namelijk één teveel. Maar informeel lijkt die er wel te zijn, omdat bij lage concentraties voedselvervuiling niet uitgesloten kan worden. In de Contador zaak destijds pleitte ik er al voor dat er een afkapwaarde voor clenbuterol moest komen. Ik kan me dus wel vinden in het besluit om de atleten bij wie nu een lage concentratie  in de urine is gevonden vrijuit te laten gaan, maar erger me wel aan het feit dat de autoriteiten zo inconsequent en selectief acteren. Voor al die atleten die in het verleden met eenzelfde soort uitslag wél gestraft zijn, is dit besluit natuurlijk problematisch. En voor de buitenstaander is het ook niet te begrijpen dat een sporter positief test en niet vervolgd wordt. Logisch dat de ARD hier mee naar buiten komt.”

Lees verder op Blendle

 

De nieuwe tennistelling: een gamechanger?

Wimbledon 2010: Mahut en Isner spelen een marathonpartij. (By Tim Schofield [CC BY 2.0], via Wikimedia Commons)
Elf uur en vijf minuten duurde de tenniswedstrijd tussen John Isner en Nicolas Mahut op Wimbledon in 2010. Zo bont maken de tennissers het tijdens de competitie in ons land niet, maar de wedstrijden mogen wel wat korter vindt de tennisbond. Zij introduceert daarom dit voorjaar een aangepaste tennistelling. Wat zijn de gevolgen?  

“Radicaal”, noemt Yoran Verschoor het besluit van de bond. Verschoor is sportpsycholoog en tenniscoach, en speelt mee in de heren eredivisiecompetitie. “Deze telling geeft een nieuwe dimensie aan de sport. Als psycholoog vind ik de aanpassing uitdagend omdat het voor extra spanning zorgt en aanspraak doet op de mentale veerkracht van een speler. Maar als categorie twee tennisser ben ik minder enthousiast omdat het met name het fysieke karakter van tennis inperkt. Eén van de charmes van de sport is de lange derde set waar het op vechtlust aan komt, die gaat nu verdwijnen.”

Lees verder op Blendle

Glucocorticoïden in het wielerpeloton

Bradley Wiggins in het geel tijdens de Tour van 2012 (By Denismenchov08 [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons)
Glucocorticoïden en wielrennen, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wielrenners roemen de positieve effecten van de middelen, maar wordt dat ondersteund door wetenschappelijk bewijs? Horen glucocorticoïden wel op de dopinglijst? De meningen zijn verdeeld blijkt uit het achtergrondverhaal dat ik schreef voor Endocrinologie, het tijdschrift van de Nederlandse Vereniging voor Endocrinologie.

Eind december 2016 nam Bradley Wiggins afscheid als beroepswielrenner. Ondanks zijn fraaie palmares – Wiggins won de Tour de France in 2012 en in totaal vijf Olympische gouden medailles – kwam de Brit ook met een nare bijsmaak aan het einde van zijn carrière. Wiggins had namelijk tot drie keer toe net vóór een belangrijke ronde een medisch attest gekregen voor een intramusculaire injectie van het corticosteroïd triamcinolonacetonide, zo bleek uit de gegevens die het hackersoffensief Fancy Bears uit de database van het wereldantidopingagentschap WADA had opgediept. Een paardenmiddel dat zeker de prestatie bevorderde, stelde menige oud-renner. Of zoals dopingzondaar Michael Rasmussen het verwoordde: “Het is een middel dat een renner zou gebruiken die goed wil presteren in een grote ronde. Iets wat ik zou hebben gedaan.”

Lees verder Glucocorticoïden in het wielerpeloton

Topsporters: sneller, hoger, sterker…en ouder?

Robert Marchand, de houder van het werelduurrecord op de fiets bij de honderdplussers (Geoffrey Franklin / Walnut Studiolo, CC BY 2.0)

Roger Federer die op zijn 35e de Australian Open wint, Carien Kleibeuker die op haar 38e de Nederlandse concurrentie op de 5 km achter zich schaatst, een Egyptische keeper van 44 in de finale van de Africa Cup: op menig topsporter lijkt bij het verstrijken van de jaren geen sleet te komen. Worden topsporters steeds ouder en tot welke leeftijd kunnen ze blijven presteren?  

4 januari jongstleden ondernam Robert Marchand op de wielerbaan van Saint-Quentin-en-Yvelines een poging zijn eigen werelduurrecord van drie jaar eerder te verbeteren. De Fransman slaagde er niet in: hij kwam zo’n vier en een halve kilometer tekort. Zwaar teleurgesteld was Marchand niet. Hij had eigenlijk al ingeschat dat de ouderdom hem dit keer in de weg zou zitten, zo bleek uit zijn woorden voorafgaand aan de race. “Ik ben hier niet om kampioen te worden. Ik ben hier om te bewijzen dat iemand van 105 jaar nog steeds hard kan fietsen.”

Het werelduurrecord bij de honderdplussers zat er voor Marchand dit keer niet in, maar de 22 en een halve kilometer die hij in het uur aflegde is nog steeds een afstand waar menig ongetrainde twintigjarige niet aan kan tippen. Marchand is geen uitzondering. Want in het licht van het toenemende aantal honderdplussers, een half miljoen wereldwijd volgens de laatste schatting van de Verenigde Naties, zijn er de laatste jaren meer krasse knarren die opvallende sportprestaties leveren. Waaronder Fauja ‘Tulband Tornado’ Singh, een 105-jarige Brit met Indiase roots, die nog marathons loopt. En wat te denken van de Amerikaan Donald Pellman die anderhalf jaar geleden in San Diego vijf atletiek records in de honderdplus categorie verbrak, waaronder die van de 100 meter sprint?

Lees verder op Reporters Online

 

De marathon onder de twee uur door een nieuwe sportdrank?

Eind september liep de Ethiopiër Kenenisa Bekele de marathon van Berlijn in een toptijd. De media maakten gewag van een nieuwe sportdrank -met daarin een hogere dosis suiker-  die de atleet geholpen had. Een wetenschappelijke doorbraak?

“Ik heb niet het idee dat hier veel wetenschap achter zit.” Luc van Loon, hoogleraar bewegingswetenschappen aan de Universiteit Maastricht, blijkt totaal niet onder de indruk van de nieuwe sportdrank waar het sinds de zomer in marathonkringen over gonst. “Elke week komt er wel een nieuw product voorbij met een innovatieve claim, dat lijkt me niet veel anders met dit drankje.”

De marathon binnen de magische 2 uur grens? Volgens het Sub2 project is het niet meer de vraag óf het kan, maar wánneer het de komende jaren gaat gebeuren. Ruim een jaar nadat de Britse sport- en bewegingswetenschapper Yannis Pitsiladis en de Nederlandse atletenmanager Jos Hermens de koppen bij elkaar staken voor het prestigieuze initiatief, wierp het project zijn eerste vruchten af. Want de Ethiopische atleet Kenenisa Bekele, wiens loopbaan al een tijdje in het slop was, liep op 25 september jongstleden een onverwachte toptijd op de Berlijnse marathon. Nadat hij net na de Brandenburger Tor de finishlijn gepasseerd had, stond er 2.03.03 op de klok: slechts 6 seconden boven het wereldrecord van de Keniaan Dennis Kimetto en een verbetering van Bekele’s eigen persoonlijk record met twee minuten.

Lees verder op Reporters Online

 

Rubberkorrels op kunstgras: geen discussie in Amerika?

kunstgrasSinds Zembla’s uitzending houden de rubberkorrels van gemalen autoband de gemoederen in ons land bezig. De gezondheidsrisico’s blijken onvoldoende onderzocht. Maar hoe zit dit in de Verenigde Staten, de bakermat van het kunstgras? Worden de mogelijke gevaren daar gewoon voor lief genomen? Ik zocht het uit en schreef dit achtergrondverhaal voor Scientias.nl. 

8 oktober 2014. In een exclusive report bericht ‘NBC News Investigations’ over het kunstgras waar zoveel Amerikaanse kinderen op sporten. Aan het begin van de uitzending komt voetbalcoach Amy Griffin in beeld. Ze vertelt dat twee van haar oud-keepers te kampen kregen met non-Hodgkin lymfomen. Griffin vermoedt dat het te maken heeft met de korreltjes van gemalen autobanden die op het kunstgras liggen. Zouden die kankerverwekkend zijn?

Twee jaar na de NBC uitzending alarmeert Zembla de Nederlandse kijkers over de mogelijke gezondheidsrisico’s van het gemalen autobandstrooisel op de kunstgrasvelden in ons land. Het lijstje van Griffin met sporters die kanker kregen blijkt flink uitgebreid. Waar het in de NBC uitzending nog ‘slechts’ om 38 voetballers, waarvan 34 keepers, ging, heeft Griffin het in de Zembla uitzending over een totaal van inmiddels 230 sporters. 183 hiervan zijn voetballers, waarvan 114 keepers.

Lees verder op Scientias.nl

 

“Bijna alle Nederlandse kinderen met leukemie fietsen, maar daarmee is fietsen nog niet kankerverwekkend.”

kunstgras

Sinds Zembla’s spraakmakende uitzending van begin oktober liggen de rubberkorrels op de kunstgrasvelden in ons land onder vuur. Het rubbergranulaat van gemalen autoband blijkt allerhande schadelijke stoffen te bevatten. Maar een verband met leukemie en lymfeklierkanker bij kinderen en jongvolwassenen? Kankerdeskundige Rob Pieters acht het niet waarschijnlijk.

“Voor deze vormen van kinderkanker is nog nooit een duidelijk verband met een schadelijke factor gevonden. Bovendien is het aantal kinderen met kanker de afgelopen tien jaar stabiel. Wanneer er écht een belangrijk effect zou zijn van de kunstgraskorrels zouden we dat waarschijnlijk hebben opgepikt.” Rob Pieters weet waarover hij het heeft. De medisch directeur van het Prinses Maxima Centrum voor Kinderoncologie in Utrecht, straks het grootste kinderoncologisch centrum van Europa, zit al sinds 1995 ‘in het vak’. Hij ziet wel vaker alarmerende berichten over potentieel kankerverwekkende stoffen in de media langskomen. “Een paar keer per jaar popt er wel iets op. Nu zijn het de rubbertjes op de velden.”

Lees verder op Reporters Online

 

Leidt voetballen op kunstgras echt tot meer blessures?

ball-1368282_1920Het televisieprogramma Radar heropende afgelopen maandagavond de discussie over de gevaren van voetballen op kunstgras. Kunstgras leidt tot meer blessures, dat was de ernstige boodschap die het televisieprogramma de kijker meegaf. Een boodschap die om de zoveel tijd weer in de media opduikt maar vooralsnog lijkt te berusten op een hardnekkig misverstand. 

Anderhalf jaar geleden laaide dezelfde discussie op toen een aantal profclubs van het kunstgras in de eredivisie af wilden. Eerder dat jaar was er protest van een groep profvoetbalsters op de keus van de wereldvoetbalbond FIFA om het WK voor vrouwen in Canada op kunstgras te spelen. Voor een achtergrondverhaal dook ik destijds in de wetenschappelijke studies die gedaan waren en daaruit bleek dat voetballers op het kunstgras dat tegenwoordig op de voetbalvelden ligt, niet méér blessures oplopen dan op natuurgras.

Lees verder Leidt voetballen op kunstgras echt tot meer blessures?

Hoe scoort onze jeugd in het eerste Nederlandse Beweegrapport?

figures-1384865_1280Vandaag wordt in het Wilhelmina Kinderziekenhuis in Utrecht de eerste Nederlandse Physical Activity Report Card For Children & Youth uitgebracht. Dit ‘schoolrapport’ geeft de landelijke prestaties van het beweeg- en zitgedrag van de jeugd weer. Ik mocht het rapport alvast inkijken en sprak met de schrijver ervan, inspanningsfysioloog Tim Takken.

‘Nederlanders zitten veel, jongeren het meest’, ‘Nederlandse jongeren zijn kampioen zitten’, ‘Jongeren zitten te veel’. Dit zijn de eerste hits die je krijgt wanneer je op Google de zoekterm ‘zitten jeugd’ intikt. Afgaand op de media is de jeugd van tegenwoordig nog maar moeilijk in beweging te krijgen. Cijfers worden echter amper genoemd.  Hoe staat het nu met de beweegarmoede onder de jongeren en hoe is dat in vergelijking met andere landen?

Lees verder op Scientias

 

Epo effecten in profwielrenners: louter suggestie?

Naar aanleiding van de mediahype rondom de wetenschappelijke studie naar de effecten van epo in ‘goed getrainde’ wielrenners, zocht ik uit hoe de wetenschap aankijkt tegen de mogelijke meerwaarde van epo in profwielrenners en wat de experts vinden van de studie. Genoeg stof voor een achtergrondverhaal.

(Bron: Wikipedia, Creative Commons)
(erytropoëtine, via Wikimedia Commons)

Een opmerkelijk wetenschappelijk experiment werd afgelopen week uitgebreid door de media opgepikt. Onderzoekers in Leiden onderzochten het effect van acht weken erytropoëtine (epo) doping op de fietsprestatie. De eerste bevinding: de groep epo-gedrogeerden reed niet sneller de Mont Ventoux op dan de controle groep die een nepmiddel kreeg. Een schokkend resultaat voor veel mensen. Maar de kenners plaatsen vraagtekens bij het experiment.

Lees verder op Scientias

 

Een kijkje in de glazen bol van onze levensverwachting

myanmar-756581_1920We worden steeds ouder. Maar hoe snel neemt onze levensverwachting toe en zal die blijven stijgen? Ik dook in de cijfers en prognoses en schreef het volgende achtergrondverhaal.

“Allan wordt 100 en dat wordt groots gevierd in het bejaardentehuis, behalve dan dat de jarige het op zijn heupen krijgt en kort voordat het feest losbarst, vertrekt. De tijd die hem rest kan hij beter besteden, vindt hij en hij klimt uit het raam en verdwijnt” (flaptekst van het boek ‘De 100-jarige man die uit het raam klom en verdween’ van Jonas Jonassen uit 2011).

Honderd worden en vol energie zijn om er op uit te trekken, zoals Allan Karlsson in Jonassen’s bestseller, is geen fictie meer. Eerder deze maand overleed bijvoorbeeld Susannah Mushatt Jones op een leeftijd van 116 jaar. Zij was tot dat voor haar fatale moment de oudste mens op aarde. Toch is momenteel een leven boven de 100 jaar nog maar weinig mensen in ons land gegund. Minder dan één procent van de mensen die een eeuw geleden zijn geboren, heeft de 100 jaar gehaald.

Lees verder op Scientias

 

Let op de Afrikanen, ze hebben ‘het’!

Ik stuitte op een recente studie van de groep van Luc van Loon uit Maastricht waarin ze een groepje wielrenners uit Rwanda op de ergometer getest hadden. Daar wilde ik meer van weten! Ik belde met hoofdonderzoeker Jean Nyakayiru die tekst en uitleg over de studie gaf. Én inspiratie voor een reportage. 

(Foto: Maastricht University, met toestemming)
(Foto: Maastricht University, met toestemming)

“Wauw”, mompelt Jean Nyakayiru in zichzelf. Hij werpt een blik op het schermpje van de fietsergometer waar hij naast staat. Plaats van handeling: het inspanningslaboratorium van de vakgroep Bewegingswetenschappen aan de Universiteit Maastricht. Hij leest een 3, een 5, een 0. 350. 350 watt is wat de proefpersoon op de ergometer nu trapt. Hoewel Nyakayiru wel weet dat de instellingen kloppen –ze kloppen namelijk altijd- checkt hij de aansluitingen en de kabels van de ergometer nog  eens. Dit is gewoon niet wat hij verwachtte. Normaliter hoort hij zijn proefpersonen –meestal Nederlandse amateurwielrenners- bij dit wattage zwaarder gaan ademen en ziet hij zweet op hun voorhoofden verschijnen. Jean kijkt naar het hoofd van de jongen die nog steeds onbewogen de pedalen rond trapt. Er is nog geen druppel zweet op het zwarte gezicht te zien.

Lees verder op HetisKoers

 

Bietensap: het toverdrankje van Leicester City?

By Peter Woodentop (LCFC lift the Premier League Trophy) [CC BY-SA 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)], via Wikimedia Commons
(By Peter Woodentop (LCFC lift the Premier League Trophy), CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons)
Afgelopen weekend werd het seizoen van de Premier League afgesloten. De spelers van Chelsea vormden een erehaag voor kampioen Leicester City. Voetbalkenners buitelen over elkaar heen om het sprookje van the Foxes te kunnen duiden. Zou het geheim in het bietensap zitten dat de Leicester spelers drinken? Ik dook in de wetenschappelijke literatuur en schreef het volgende achtergrondverhaal over het vermeende prestatiebevorderende effect van bietensap. 

De grijze druïde Ranieri roert rustig de grote houten pollepel rond in de immense zwarte ketel die voor hem op het vuurtje staat. Hij prevelt onverstaanbare Italiaanse spreuken. Rond de ketel hebben zich een aantal jonge mannen in een blauw sportshirt verzameld. Ze hebben namen als Jamie, Danny, Wes en Robert. De jonge mannen kijken in de ketel. Ze voelen de warme damp in hun gezicht. In de ketel is een donkerpaarse stevige substantie aan het pruttelen. “Lekkere Italiaanse rode wijn, coach?”, vraagt één van de mannen grinnikend. “Shut up, Danny”, zegt een ander. “Hou jij het maar lekker bij drinkwater.” Ranieri roert intussen rustig verder. Hij mompelt: “Geen wijn…maar een hele mooie Italiaanse toverdrank.”

Lees verder op BuitenkantVoet

 

Meldonium: schimmig stofje of wondermiddel?

By Mildronate (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
(By Mildronate, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons)
Afgelopen week raakte een reeks topsporters in opspraak. Ze werden betrapt op het gebruik van het geneesmiddel meldonium, dat begin dit jaar op de dopinglijst verscheen. Wat doet meldonium en hoe zou het topsporters kunnen helpen? Ik schreef dit achtergrondverhaal.

Toen de Letse chemicus Ivars Kalviņš begin jaren 80 van de vorige eeuw in het Instituut van Organische Synthese in Riga de nieuwe stof 3-(2,2,2-trimethylhydrazine)-proprionaat had gesynthetiseerd, kon hij niet bevroeden dat deze verbinding van koolstof met waterstof, zuurstof en stikstof, 35 jaar later zoveel stof zou doen opwaaien in de sportwereld. Hij en zijn collega’s meenden met de stof een nieuw en potent groeimiddel voor vee en kippen te hebben gevonden. Met dit doel voor ogen dienden ze in 1982 een patent in de Verenigde Staten in. Afgelopen week werd bekend dat een toenemend aantal topsporters het middel hadden gebruikt. Hun doel was waarschijnlijk ook om te groeien. In hun sport, wel te verstaan.

Lees verder op Scientias

 

De beweegpil: niet sporten, maar slikken voor een fit lichaam

(Mister Universe competitie, via Wikimedia Commons)
(Mister Universe competitie, via Wikimedia Commons)

Veertig procent van de Nederlanders beweegt te weinig, terwijl sporten hartstikke gezond is. Het gebrek aan beweging kost de maatschappij 471 miljoen euro. Een ‘beweegpil’ kan soelaas bieden, maar welke ingrediënten moeten er in zo’n pil? Ik zocht het uit en schreef dit achtergrondverhaal voor Scientias.nl.

Come op now!” De 66-jarige Oskar Schoots kan wel lachen om de bebaarde fitnessfreak met de witte haarband in zijn rossige haar, die ons vanaf het televisiescherm enthousiast aanmoedigt om naar zijn sportschool te komen. Schoots wil best sporten maar in zijn huidige toestand lukt het hem bijna niet meer om in beweging te komen. Hij heeft flink overgewicht en diabetes type 2, is hartpatiënt en heeft een nieuwe heup nodig. Een pil die de gunstige effecten van bewegen nabootst, zou een oplossing zijn. Hij slikt toch al zijn medicijnen voor zijn hart en de suiker, een extra pilletje kan daar wel bij.

Lees verder op Scientias

 

De regenboogtrui zit Peter Sagan even niet zo lekker

By Jérémy-Günther-Heinz Jähnick / Gent - Omloop Het Nieuwsblad, 27 februari 2016 (E11) (cropped) / Wikimedia Commons, CC BY-SA 3.0, https://commons.wikimedia.org/w/index.php?curid=48182398
(By Jérémy-Günther-Heinz Jähnick / Gent – Omloop Het Nieuwsblad, 27 februari 2016, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons)

Peter Sagan werd in 2015 wereldkampioen op de weg. Er heerst een vloek op de regenboogtrui, zeggen ze. Heeft Sagan hier last van? Ik schreef er een blog over.

Nieuwjaarsdag, 9.03 uur in de ochtend. Peter Sagan schrikt wakker van de luide ringtone van de smartphone naast zijn bed. ‘We are the Champions’ van Queen; vond ie wel een originele tune om na zijn WK overwinning op zijn telefoon te downloaden. Sagan ziet op het display dat het teambaas Oleg Tinkov is die hem uit zijn bed belt. “Natuurlijk, wie anders?”, denkt hij. “Die Russische bierbrouwer is zeker bang dat ik vannacht te lang en te diep in het glas gekeken heb.”

Lees verder op HetisKoers

 

Dieselgate: maken we ons te druk om NOx?

By Sudika (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0) or GFDL (http://www.gnu.org/copyleft/fdl.html)], via Wikimedia Commons
(By Sudika, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons)
Het diesel uitstootschandaal zet de kwaliteit van de Nederlandse lucht weer op de kaart. Hoe vervuilend zijn de NOx en wat doen ze met onze gezondheid? Ik dook in de cijfers en schreef een achtergrondverhaal dat verscheen op Scientias.

Denkend aan Holland zie ik breede rivieren traag door oneindig laagland gaan… de  lucht hangt er laag en de zon wordt er langzaam in grijze veelkleurige dampen gesmoord…’

Wacht eens even…grijze veelkleurige dampen? Wie niet weet dat Hendrik Marsman zijn ‘Herinnering aan Holland’ tachtig jaar geleden al op schrift zette, zou door het huidige uitstootschandaal zowaar denken dat hij hier de verontreinigende dieseldampen tijdens een doordeweekse avondspits in Nederland beschrijft. De NOx zijn de bad guys van de dieseluitstoot, maar hoeveel last hebben we eigenlijk van ze?

Lees verder op Scientias

 

De Froomes eten vanavond kip

Team Sky rider and Tour de France Winner Chris Froome crosses the English Channel by bicycle, using the Eurotunnel service tunnel and supprt by Jaguar Cars.
(By Jaguar MENA, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons)

Rondom de successen van de Sky ploeg en in het bijzonder Chris Froome heerst een boel geheimzinnigheid. Wat spoken ze daar in Engeland allemaal uit? In Esquire gaf Froome openheid van zaken en presenteerde zijn ‘data’. Ik schreef er het volgende over op HetisKoers.

De hoogzwangere Michelle Froome en haar man Chris zitten op de zwartlederen bank in de woonkamer van hun moderne appartement in Monaco. De televisie staat aan, een oude aflevering van Masterchef op de BBC. Chris, onderuitgezakt, zwart Sky trainingspak aan, neemt een graai uit de Crispy Curry Pringles koker naast hem. Voor hem staat een flesje Tusker bier op de salontafel. Michelle, in een zelfde trainingspak alleen een maatje groter, houdt het op een glaasje water. Ze grapt tegen haar man:  “kijk jij maar uit met dat ongezonde eten, straks word je nog net zo dik als ik.” Chris legt zijn hand op Michelle’s buik en zegt: “Ik weet hoe het voelt, hoor. In 2007 was ik ook veel te dik zoals je weet.”

Lees verder op HetisKoers

 

Dierproeven: hoe lang zijn ze nog nodig?

By Janet Stephens (photographer) [Public domain], via Wikimedia Commons
(By Janet Stephens, public domain, via Wikimedia Commons)
Dierproefvrije methoden komen steeds meer beschikbaar in de wetenschap. Toch worden nog altijd elk jaar meer dan een half miljoen dieren in de Nederlandse laboratoria gebruikt voor experimenten. Waarom? Ik schreef het volgende achtergrondverhaal op Scientias.

Gekweekte mini-orgaantjes die buiten het lichaam bestudeerd worden, geavanceerde computermodellen die de weg van een geneesmiddel in de mens feilloos nabootsen, levende mensenhuid in het laboratorium om gevaarlijke stoffen op te testen. Wetenschappers komen steeds meer te weten zonder dat daarvoor proefdieren nodig zijn, maar worden dierproeven ook echt overbodig?

Lees verder op Scientias

 

Kunstgras, voor hockeyers allang eerste keus

ball-1368282_1920Jaap de Carpentier Wolf van kunstgrasproducent Ten Cate windt zich hoorbaar op als ik hem  vraag naar het blessurerisico voor voetballers op kunstgras. “Het is fout gegaan toen de eerste voetbalclubs gingen spelen op dat harde en met schurend zand gevulde hockeykunstgras. Dat was gewoon gevaarlijk.” Terwijl de Nederlandse voetballers zich krampachtig vastklampen aan natuurgras, hebben de hockeyers het kunstgras in de armen gesloten. Ze nemen de pijntjes voor lief.

“Zorgen over blessures waren er zeker toen kunstgras werd geïntroduceerd in de hockeysport.” Wout van de Heuvel, sportarts in het Universitair Medisch Centrum Utrecht en lid van de medische commissie van de hockeybond frist zijn geheugen op. “De eerste kunstgrasvelden waren erg hard. Bij elke blessure werd toen al snel geroepen dat dat kwam door het kunstgras.”

Begin jaren ’90 verscheen een onderzoeksrapport dat liet zien dat bij hockey op kunstgras niet méér blessures voorkwamen dan op gewoon gras. Dit TNO-rapport was gebaseerd op een vragenlijstonderzoek onder bijna tweeduizend volwassen spelers in het seizoen 1989-1990, zo’n acht jaar na de aanleg van het eerste zandkunstgrasveld -kunstgras gevuld met zand- in Nederland.

 
Lees verder Kunstgras, voor hockeyers allang eerste keus