Tagarchief: doping

Doping in het Nederlandse schaatsen: is dat zo raar dan?

(Rob Sinclair [CC BY-SA 2.0], via Flickr)

Naar aanleiding van het ‘sensationele’ nieuws dat mogelijk ook in het Nederlandse schaatsen doping werd gebruikt, schreef ik de volgende column voor SportknowhowXL.

Arme Yvonne van Gennip. Arme Ria Visser. Zomaar aan de dopingschandpaal genageld omdat 33 jaar na dato de onthulling kwam dat in 1985 een koffer met urinestalen van beide schaatsters uit het dopinglaboratorium in Nijmegen ontvreemd is en hoogstwaarschijnlijk in de Waal gedumpt. Een prachtig jongensboek, dat zeker, de reconstructie die Andere Tijden Sport en de Volkskrant over de verdwenen ‘dopingkoffer’ maakte, maar wel eentje waar de lezer door het gebrek aan hard bewijs veel fantasie nodig heeft om ervan overtuigd te raken dat Van Gennip en Visser daadwerkelijk plasjes inleverden die met testosteron bezoedeld waren.

Wat de reconstructie in ieder geval duidelijk maakt is dat het lange tijd bij de dopingcontroles in het schaatsen er niet erg professioneel aan toe ging. Zo kon de KNSB de verdwijning van de urinestalen geruisloos onder het tapijt schuiven. Of er überhaupt veel waarde aan de controles in die tijd moet worden gehecht, dat valt sowieso te betwijfelen.

Lees verder op SportknowhowXL

Dopingbestrijding: een verloren zaak?

(Rob Sinclair [CC BY-SA 2.0], via Flickr)
Het blijven verwarrende tijden voor liefhebbers van een schone sport. Terwijl jaarlijks slechts een paar procent van alle atleten wordt betrapt op het gebruik van verboden middelen, geven topsporters zelf aan dat er aanzienlijk meer geslikt en gespoten wordt en blijven de dopingschandalen oppoppen. Werkt het systeem wel?

Bij de opening van het nieuwe academisch jaar nam Prof. Dr. Dr. Perikles Simon een opmerkelijk besluit. Hij, hoofd van de afdeling Sportgeneeskunde op de Johannes Gutenberg universiteit in Mainz, kapte per direct met het dopingonderzoek waar hij het afgelopen decennium zijn sporen in verdiend had. In de ‘Frankfurter Allgemeine’ liet Simon optekenen al langer gefrustreerd te zijn over de halfslachtigheid waarmee doping in de topsport bestreden werd. Maar dat hij nu jarenlang door wereldantidopingagentschap WADA en de wereldatletiekbond IAAF getraineerd was om zijn studie over het dopinggebruik in atleten te publiceren, dat was voor hem de druppel. Hier was voor de wetenschapper Simon duidelijk een grens gepasseerd, de grens om als onafhankelijk onderzoeker zijn werk te kunnen doen.

Want het ging niet zomaar om een onderzoekje. Simon en collega-wetenschappers van Duitse, Engelse en Amerikaanse universiteiten hadden betrouwbare cijfers vergaard over het ware dopinggebruik onder deelnemers aan de wereldkampioenschappen atletiek en aan de Pan-Arabische spelen in 2011. Dat deze studie een belangrijke graadmeter voor de effectiviteit van het huidige antidopingbeleid vormde, vond ook WADA: ze had het onderzoek niet voor niks gesubsidieerd. Ook de kwaliteit van de studie stond buiten kijf. De onderzoekers hadden bij hun inventarisatie  gebruik gemaakt van de ‘Randomized Response’ techniek, een methode die uitermate geschikt was om een eerlijk antwoord op een gevoelige vraag te krijgen, daar was de wetenschap het wel over eens. Geen wonder dus dat toen de studie twee jaar later helemaal uitgewerkt was, de wetenschappers bij het gerenommeerde Science aanklopten. Helaas voor Simon en zijn collega’s liet de redacteur al snel weten dat het onderwerp onvoldoende binnen het kader van zijn tijdschrift paste.

Lees verder op Blendle

Chris Froome wetenschappelijk ontleed

Chris Froome, wat maakt hem de topfavoriet voor de Tour? (Aangepaste foto van youkeys (Tour de France 2016 Stage 21 Paris Champs-Elysées) [CC BY 2.0], via Wikimedia Commons)
Chris Froome is topfavoriet voor de eindzege in de komende Tour. Is de Brit fysiologisch zo uitzonderlijk? Spelen de ovalen voorbladen op zijn fiets, zijn hoge beentempo, de ketonendrank of andere innovatieve ‘trucs’ een rol bij zijn prestaties? Laten we ‘Froomey’ eens langs de wetenschappelijke lat leggen.

De Tour lag al 22 dagen achter hem. En over 5 dagen pas zou de Vuelta van start gaan. Toch moest Chris Froome ook nu weer diep gaan. Zonder een meter vooruit te komen, fietste de Brit zich het snot voor de ogen. Om precies te zijn: hij fietste het snot in het blauwe masker dat over zijn neus en mond was getrokken. Vanuit het masker liepen slangetjes naar een apparaat dat zijn ademhalingsgassen analyseerde. Schuin voor hem stond een computerscherm waarop allerhande grafiekjes en getallen in kekke kleurtjes zijn lichaamstemperatuur, zijn hartslag en andere variabelen weergaven. Froome was bezig met een fietstest in het inspanningslaboratorium van GlaxoSmithKline in west-Londen. Het was midden augustus 2015.

Lees verder op Reporters Online

“Contador kon ik goed gebruiken om het probleem van besmet vlees aan te kaarten.”

Als gevolg van een positieve clenbuterol uitslag moest Alberto Contador zijn Tourzege van 2010 inleveren (By Hyku on Flickr [CC BY-SA 2.0], via Wikimedia Commons)
In plasjes van atleten die in 2008 aan de Olympische Spelen meededen, zijn sporen van clenbuterol gevonden. De atleten gaan vrijuit omdat volgens het Internationaal Olympisch Comité en wereldantidopingagentschap WADA het eten van vervuild vlees de waarschijnlijke oorzaak is. Toen in 2010 de Spaanse Tour de France winnaar Alberto Contador positief op het verboden middel testte, kwam dopingdeskundige Douwe de Boer met eenzelfde uitleg op de proppen maar kreeg de wielrenner alsnog een schorsing aan zijn broek. Hoe kijkt De Boer tegen de kwestie aan?

“Wat het IOC en WADA nu eigenlijk doen, is dat ze een afkapwaarde voor clenbuterol hanteren. Formeel is die er niet, elke molecuul clenbuterol in de urine van een sporter is er officieel namelijk één teveel. Maar informeel lijkt die er wel te zijn, omdat bij lage concentraties voedselvervuiling niet uitgesloten kan worden. In de Contador zaak destijds pleitte ik er al voor dat er een afkapwaarde voor clenbuterol moest komen. Ik kan me dus wel vinden in het besluit om de atleten bij wie nu een lage concentratie  in de urine is gevonden vrijuit te laten gaan, maar erger me wel aan het feit dat de autoriteiten zo inconsequent en selectief acteren. Voor al die atleten die in het verleden met eenzelfde soort uitslag wél gestraft zijn, is dit besluit natuurlijk problematisch. En voor de buitenstaander is het ook niet te begrijpen dat een sporter positief test en niet vervolgd wordt. Logisch dat de ARD hier mee naar buiten komt.”

Lees verder op Blendle

 

Glucocorticoïden in het wielerpeloton

Bradley Wiggins in het geel tijdens de Tour van 2012 (By Denismenchov08 [CC BY-SA 3.0], via Wikimedia Commons)
Glucocorticoïden en wielrennen, ze zijn onlosmakelijk met elkaar verbonden. Wielrenners roemen de positieve effecten van de middelen, maar wordt dat ondersteund door wetenschappelijk bewijs? Horen glucocorticoïden wel op de dopinglijst? De meningen zijn verdeeld blijkt uit het achtergrondverhaal dat ik schreef voor Endocrinologie, het tijdschrift van de Nederlandse Vereniging voor Endocrinologie.

Eind december 2016 nam Bradley Wiggins afscheid als beroepswielrenner. Ondanks zijn fraaie palmares – Wiggins won de Tour de France in 2012 en in totaal vijf Olympische gouden medailles – kwam de Brit ook met een nare bijsmaak aan het einde van zijn carrière. Wiggins had namelijk tot drie keer toe net vóór een belangrijke ronde een medisch attest gekregen voor een intramusculaire injectie van het corticosteroïd triamcinolonacetonide, zo bleek uit de gegevens die het hackersoffensief Fancy Bears uit de database van het wereldantidopingagentschap WADA had opgediept. Een paardenmiddel dat zeker de prestatie bevorderde, stelde menige oud-renner. Of zoals dopingzondaar Michael Rasmussen het verwoordde: “Het is een middel dat een renner zou gebruiken die goed wil presteren in een grote ronde. Iets wat ik zou hebben gedaan.”

Lees verder Glucocorticoïden in het wielerpeloton

Epo effecten in profwielrenners: louter suggestie?

Naar aanleiding van de mediahype rondom de wetenschappelijke studie naar de effecten van epo in ‘goed getrainde’ wielrenners, zocht ik uit hoe de wetenschap aankijkt tegen de mogelijke meerwaarde van epo in profwielrenners en wat de experts vinden van de studie. Genoeg stof voor een achtergrondverhaal.

(Bron: Wikipedia, Creative Commons)
(erytropoëtine, via Wikimedia Commons)

Een opmerkelijk wetenschappelijk experiment werd afgelopen week uitgebreid door de media opgepikt. Onderzoekers in Leiden onderzochten het effect van acht weken erytropoëtine (epo) doping op de fietsprestatie. De eerste bevinding: de groep epo-gedrogeerden reed niet sneller de Mont Ventoux op dan de controle groep die een nepmiddel kreeg. Een schokkend resultaat voor veel mensen. Maar de kenners plaatsen vraagtekens bij het experiment.

Lees verder op Scientias

 

Bietensap: het toverdrankje van Leicester City?

By Peter Woodentop (LCFC lift the Premier League Trophy) [CC BY-SA 2.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/2.0)], via Wikimedia Commons
(By Peter Woodentop (LCFC lift the Premier League Trophy), CC BY-SA 2.0, via Wikimedia Commons)
Afgelopen weekend werd het seizoen van de Premier League afgesloten. De spelers van Chelsea vormden een erehaag voor kampioen Leicester City. Voetbalkenners buitelen over elkaar heen om het sprookje van the Foxes te kunnen duiden. Zou het geheim in het bietensap zitten dat de Leicester spelers drinken? Ik dook in de wetenschappelijke literatuur en schreef het volgende achtergrondverhaal over het vermeende prestatiebevorderende effect van bietensap. 

De grijze druïde Ranieri roert rustig de grote houten pollepel rond in de immense zwarte ketel die voor hem op het vuurtje staat. Hij prevelt onverstaanbare Italiaanse spreuken. Rond de ketel hebben zich een aantal jonge mannen in een blauw sportshirt verzameld. Ze hebben namen als Jamie, Danny, Wes en Robert. De jonge mannen kijken in de ketel. Ze voelen de warme damp in hun gezicht. In de ketel is een donkerpaarse stevige substantie aan het pruttelen. “Lekkere Italiaanse rode wijn, coach?”, vraagt één van de mannen grinnikend. “Shut up, Danny”, zegt een ander. “Hou jij het maar lekker bij drinkwater.” Ranieri roert intussen rustig verder. Hij mompelt: “Geen wijn…maar een hele mooie Italiaanse toverdrank.”

Lees verder op BuitenkantVoet

 

Hoe het aanstaande vaderschap Edoeard Vorganov in de val lokte

By GuillaumeG (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
(By GuillaumeG, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons)
Begin februari werd de Russische wielrenner Edoeard Vorganov door de UCI geschorst vanwege het gebruik van meldonium, een geneesmiddel dat vanaf 1 januari 2016 op de dopinglijst staat. Anderhalve maand later is er een hele waslijst bekend van topsporters die dit jaar op meldonium betrapt zijn; vooralsnog is Vorganov de enige wielrenner tussen de gedrogeerden.

Hoe zou het met Vorganov gaan vroeg ik me af? Op google en de social media vond ik weinig informatie totdat ik stuitte op deze cryptische tweet van slagerij Oblomov in Voronezj (vrij vertaald uit het Russisch): ‘Blij dat ik Edoeard Vorganov weer als klant mag verwelkomen. Twee malse biefstukken voor hem en zijn zwangere vrouw.’ Voor mij voldoende aanknopingspunten om het meest waarschijnlijke verhaal achter de ‘val’ van Edoeard Vorganov op te schrijven. 

Voronezj – 21 maart 2016. Grijnzend legt Edoeard Vorganov de twee grote biefstukken in de koelkast. Wanneer hij de deur ervan zachtjes sluit, loopt zijn vrouw Anna de kleine keuken in. Haar buik bolt prominent naar voren in haar iets te krappe paarse trui. Over een maand verwacht zij haar eerste kindje. Edoeard is de vader, dat weet ze zeker.

Lees verder op HetisKoers

 

Meldonium: schimmig stofje of wondermiddel?

By Mildronate (Own work) [CC BY-SA 3.0 (http://creativecommons.org/licenses/by-sa/3.0)], via Wikimedia Commons
(By Mildronate, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons)
Afgelopen week raakte een reeks topsporters in opspraak. Ze werden betrapt op het gebruik van het geneesmiddel meldonium, dat begin dit jaar op de dopinglijst verscheen. Wat doet meldonium en hoe zou het topsporters kunnen helpen? Ik schreef dit achtergrondverhaal.

Toen de Letse chemicus Ivars Kalviņš begin jaren 80 van de vorige eeuw in het Instituut van Organische Synthese in Riga de nieuwe stof 3-(2,2,2-trimethylhydrazine)-proprionaat had gesynthetiseerd, kon hij niet bevroeden dat deze verbinding van koolstof met waterstof, zuurstof en stikstof, 35 jaar later zoveel stof zou doen opwaaien in de sportwereld. Hij en zijn collega’s meenden met de stof een nieuw en potent groeimiddel voor vee en kippen te hebben gevonden. Met dit doel voor ogen dienden ze in 1982 een patent in de Verenigde Staten in. Afgelopen week werd bekend dat een toenemend aantal topsporters het middel hadden gebruikt. Hun doel was waarschijnlijk ook om te groeien. In hun sport, wel te verstaan.

Lees verder op Scientias

 

De beweegpil: niet sporten, maar slikken voor een fit lichaam

(Mister Universe competitie, via Wikimedia Commons)
(Mister Universe competitie, via Wikimedia Commons)

Veertig procent van de Nederlanders beweegt te weinig, terwijl sporten hartstikke gezond is. Het gebrek aan beweging kost de maatschappij 471 miljoen euro. Een ‘beweegpil’ kan soelaas bieden, maar welke ingrediënten moeten er in zo’n pil? Ik zocht het uit en schreef dit achtergrondverhaal voor Scientias.nl.

Come op now!” De 66-jarige Oskar Schoots kan wel lachen om de bebaarde fitnessfreak met de witte haarband in zijn rossige haar, die ons vanaf het televisiescherm enthousiast aanmoedigt om naar zijn sportschool te komen. Schoots wil best sporten maar in zijn huidige toestand lukt het hem bijna niet meer om in beweging te komen. Hij heeft flink overgewicht en diabetes type 2, is hartpatiënt en heeft een nieuwe heup nodig. Een pil die de gunstige effecten van bewegen nabootst, zou een oplossing zijn. Hij slikt toch al zijn medicijnen voor zijn hart en de suiker, een extra pilletje kan daar wel bij.

Lees verder op Scientias

 

De Froomes eten vanavond kip

Team Sky rider and Tour de France Winner Chris Froome crosses the English Channel by bicycle, using the Eurotunnel service tunnel and supprt by Jaguar Cars.
(By Jaguar MENA, CC BY 2.0, via Wikimedia Commons)

Rondom de successen van de Sky ploeg en in het bijzonder Chris Froome heerst een boel geheimzinnigheid. Wat spoken ze daar in Engeland allemaal uit? In Esquire gaf Froome openheid van zaken en presenteerde zijn ‘data’. Ik schreef er het volgende over op HetisKoers.

De hoogzwangere Michelle Froome en haar man Chris zitten op de zwartlederen bank in de woonkamer van hun moderne appartement in Monaco. De televisie staat aan, een oude aflevering van Masterchef op de BBC. Chris, onderuitgezakt, zwart Sky trainingspak aan, neemt een graai uit de Crispy Curry Pringles koker naast hem. Voor hem staat een flesje Tusker bier op de salontafel. Michelle, in een zelfde trainingspak alleen een maatje groter, houdt het op een glaasje water. Ze grapt tegen haar man:  “kijk jij maar uit met dat ongezonde eten, straks word je nog net zo dik als ik.” Chris legt zijn hand op Michelle’s buik en zegt: “Ik weet hoe het voelt, hoor. In 2007 was ik ook veel te dik zoals je weet.”

Lees verder op HetisKoers